Kto jest przewodniczącym Rady Miejskiej w Żarach? Czy wojewoda miał prawo unieważnić dziewięć uchwał podjętych podczas wrześniowej sesji? I dlaczego radni nie potrafią zdecydować, czy skierować sprawę do sądu? Konflikt w żarskim samorządzie coraz bardziej się komplikuje.
Sprawa jest skomplikowana, ale jej konsekwencje dotyczą całego miasta. Wyjaśniamy krok po kroku, skąd wziął się konflikt, co wydarzyło się w ostatnich miesiącach i dlaczego zamiast rozwiązywać problemy Żar, cześć radnych coraz więcej czasu poświęca na spór o własne kompetencje.
Etap 1. Wszystko zaczęło się od zmiany przewodniczącego
Historia obecnego konfliktu sięga 28 sierpnia 2025 roku.
Podczas sesji Rady Miejskiej radni przeprowadzili tajne głosowanie w sprawie odwołania ówczesnego przewodniczącego Józefa Szczotki. Następnie wybrali na tę funkcję Roberta Kaszubskiego.
Problem pojawił się w sposobie formalnego przyjęcia uchwał. Samo głosowanie nad odwołaniem i wyborem przewodniczącego było tajne, ale dokumenty potwierdzające te decyzje zostały następnie przegłosowane jawnie.
W skardze Józefa Szczotki pojawiły się również zarzuty dotyczące organizacji tajnego głosowania. Sąd ostatecznie skoncentrował się jednak na innym, zasadniczym problemie: po tajnym głosowaniu nad odwołaniem przewodniczącego radni przeprowadzili jeszcze jawne głosowanie nad uchwałą potwierdzającą tę decyzję.
Etap 2. Sąd unieważnia uchwałę. Co dokładnie oznaczał wyrok?
Józef Szczotka zaskarżył uchwałę dotyczącą jego odwołania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.
28 maja 2026 roku sąd stwierdził nieważność uchwały o odwołaniu przewodniczącego w całości akceptując zarzuty, które w swojej skardze przytoczył Józef Szczotka.
Ten wyrok stał się punktem wyjścia do kolejnych wydarzeń. Pojawiło się bowiem zasadnicze pytanie: skoro uchwała o odwołaniu została unieważniona, to kto powinien pełnić funkcję przewodniczącego Rady?
Były wakacje, ówczesny przewodniczący Robert Kaszubski nie zwołał nadzwyczajnego posiedzenia Rady w celu zaskarżenia wyroku i tak po 30 dniach stał się on prawomocny. To otworzyło drogę do powrotu na stanowisko przewodniczącego Józefa Szczotkę.
Etap 3. Rada podejmuje kolejne decyzje i akceptuje nowego „starego” przewodniczącego
27 sierpnia 2026 roku, podczas XXXIII sesji, Rada Miejska podjęła uchwałę uchylającą wcześniejszą uchwałę dotyczącą wyboru Roberta Kaszubskiego na przewodniczącego. Za przyjęciem tej uchwały zagłosowało 20 radnych. Nikt nie był przeciw i nikt nie wstrzymał się od głosu. Nieobecna była jedna radna.
Według przedstawionej analizy prawnej Robert Kaszubski również uczestniczył w głosowaniu i zagłosował za uchyleniem uchwały dotyczącej jego własnego wyboru.
Tego samego dnia Rada zmieniła skład jednej z komisji, wskazując, że Józef Szczotka ponownie pełni funkcję przewodniczącego.
Warto jednak zaznaczyć, że całość posiedzenia prowadziła wiceprzewodnicząca Magdalena Lenczyk z uwagi na wniosek Józefa Szczotki.
Etap 4. Wojewoda unieważnia dziewięć uchwał. Prawnik podważa jego decyzję
30 września 2026 roku odbyła się XXXIV sesja Rady Miejskiej w Żarach, którą zwołał i prowadził Józef Szczotka.
28 października Wojewoda Lubuski wydał rozstrzygnięcie nadzorcze w którym stwierdził nieważność wszystkich dziewięciu uchwał podjętych podczas tej sesji.
Podstawowym argumentem wojewody było przekonanie, że Józef Szczotka nie był już przewodniczącym, a zatem nie miał prawa zwoływać i prowadzić obrad. Jego zdaniem tajne głosowanie z sierpnia 2025 roku zachowało skuteczność, a unieważnienie uchwały przez sąd nie oznaczało cofnięcia samego wyniku głosowania.
I tutaj pojawia się największy problem prawny. Wojewoda twierdzi, że Józef Szczotka nie jest przewodniczącym Rady. Jednocześnie jednak Rada 27 sierpnia podjęła uchwałę uchylającą wcześniejszy wybór Roberta Kaszubskiego. Kto zatem nim jest?
Analiza prawna radcy prawnego Urzędu Miejskiego w Żarach Kazimierza Pańtaka wskazuje, że uchwała z 27 sierpnia 2026 roku (o uchyleniu wyboru na przewodniczącego Roberta Kaszubskiego) nie została zaskarżona w ustawowym terminie i pozostaje w obrocie prawnym.
W jego ocenie oznacza to, że Józef Szczotka powinien być uznawany za przewodniczącego. Mamy więc dwie odmienne interpretacje tego samego stanu prawnego.
Wśród dziewięciu zakwestionowanych uchwał znalazły się m.in. decyzje dotyczące:
- Żarskiego Budżetu Obywatelskiego na 2027 rok;
- zmian dotyczących cen przejazdów komunikacją miejską;
- czasu pracy pedagogów, psychologów i innych specjalistów szkolnych;
- Programu Ochrony Środowiska dla Żar na lata 2026–2029.
Etap 5. Burmistrz chce skierować sprawę do sądu. Radni znów nie potrafią się porozumieć
Wobec tak poważnych wątpliwości prawnych burmistrz Edyta Gajda zdecydowała się zwołać na 12 listopada 2026 roku sesję Rady Miejskiej w trybie nadzwyczajnym
Cel był konkretny: podjęcie uchwały umożliwiającej wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody.
Chodziło o to, aby niezależny sąd rozstrzygnął spór i rozwiał wątpliwości dotyczące legalności działań podejmowanych przez Radę.
Wydawałoby się, że w sytuacji tak poważnego konfliktu prawnego skierowanie sprawy do sądu powinno być naturalnym krokiem. Tym bardziej że chodzi o zapewnienie miastu jasnej sytuacji prawnej i możliwości sprawnego podejmowania decyzji.
Tak się jednak nie stało.
Podczas sesji 12 listopada radni zagłosowali:
- ZA wniesieniem skargi – 10 radnych;
- PRZECIW – 10 radnych;
- NIEOBECNY – 1 radny.
Projekt uchwały nie uzyskał wymaganej większości, a więc nie został przyjęty. Nawet w sprawie dotyczącej sposobu zakończenia poważnego sporu prawnego radni nie potrafili wypracować wspólnego stanowiska.
W rezultacie nie podjęto decyzji o skierowaniu sprawy do sądu, który mógłby rozstrzygnąć spór. Miasto nadal pozostaje w sytuacji prawnej budzącej poważne wątpliwości.
Etap 6. Kto na tym traci? Przede wszystkim mieszkańcy
Dla przeciętnego mieszkańca spór o to, kto ma prawo zwoływać sesje i kto jest przewodniczącym Rady, może wydawać się odległy od codziennych spraw. Jednak jego konsekwencje dotyczą konkretnych obszarów funkcjonowania miasta.
Wśród zakwestionowanych uchwał znalazły się przecież decyzje dotyczące Budżetu Obywatelskiego, miejskiej komunikacji, żłobków, szkół i ochrony środowiska. To nie są wyłącznie kwestie proceduralne. To sprawy, które mają wpływ na funkcjonowanie miasta i życie jego mieszkańców.
Niepokojące jest również to, że zamiast koncentrować się na rozwiązywaniu problemów Żar, znaczna część energii samorządu pochłaniana jest przez spór o kompetencje i wzajemne decyzje radnych.
Burmistrz Edyta Gajda apeluje do radnych o rozsądek i odpowiedzialność. Prowadzi również rozmowy, których celem jest znalezienie rozwiązania obecnego konfliktu. Jej stanowisko jest jasne: samorząd powinien współpracować, a nie koncentrować się na sporach, których skutki odczuwają mieszkańcy.
Burmistrz chciała doprowadzić do tego, aby spór rozstrzygnął niezależny sąd. Radni nie dali jednak na to zgody. W efekcie zamiast przybliżyć się do rozwiązania problemu, Rada ponownie utknęła w sporze, który trwa już od wielu miesięcy. Edyta Gajda postanowiła ponownie działać – złożyła wniosek o kolejną nadzwyczajną sesję – która odbędzie się 18 listopada.
Jeżeli pojawiają się wątpliwości prawne, należy je wyjaśniać. Jeżeli decyzje wojewody budzą zastrzeżenia, istnieje droga sądowa.
Mieszkańcy nie wybrali radnych po to, aby przez kolejne miesiące obserwować polityczne przepychanki. Wybrali ich po to, aby podejmowali decyzje dotyczące przyszłości miasta.
Dziś najważniejsze pytanie nie brzmi już, który obóz polityczny wygra kolejny spór. Pytanie brzmi, kiedy żarscy radni zaczną wreszcie działać wspólnie na rzecz mieszkańców.
Dyskusja (musisz być zalogowana/y na Facebooku)